Blog image

pediculosis

شپش سر

شپش (lice) یک نوع حشره‌ی کوچک به رنگ سفید مایل به خاکستری است. فاقد بال بوده و نوع ماده بزرگ‌تر از نوع نر است. ۵ بار در روز خونخواری می‌کند. روی بدن حدود 30 روز عمر می‌کند. در عرض 24 ساعت حدود 10 تخم می‌گذارد. تخم شپش (رشک یا Nit) سفید مایل به خاکستری و بیضی شکل است و به راحتی با پوسته‌ی سر یا شوره اشتباه می‌شود.

 

 

 

 

تخم در عرض 9-8 روز شکافته می‌شود و تبدیل به حشره‌ی بالغ می‌شود. حشره‌ی بالغ در خارج بدن حدود 2-1 روز زنده می‌ماند ولی تخم شپش حدود 10 روز حتی تا یک‌ماه سالم می‌ماند.

محل زندگی شپش سر بیش‌تر در پشت سر است. از پوست سر تغذیه می‌کند (خونخواری می‌کند.) و در موقع تغذیه بزاق ترشح می‌شود و موجب خارش در آن ناحیه می‌شود.

شیوع در همه‌ی طبقات جامعه دیده می‌شود. کلاً در جنس مؤنث (خانم‌ها و دخترها) شایع‌تر است و به خصوص در سنین مهد کودک و دوره‌ی ابتدایی بیش‌تر دیده می‌شود.

انتقال بیماری: شپش سر معمولاً باعث انتقال بیماری نمی‌شود.

علائم: ابتلا به شپش سر می‌تواند بدون علامت باشد ولی بیش‌تر به‌صورت خارش سر تظاهر می‌کند. در اثر خاراندن مکرر موجب زخم سر و به دنبال آن بزرگی غدد لنفاوی آن ناحیه می‌شود. در موارد شدید ممکن است به راحتی تخم شپش یا حتی خود شپش در سر دیده شود. شپش سر می‌تواند به مژه‌ها و ابروها منتقل شود.

راه انتقال: اصلی‌ترین راه انتقال تماس مستقیم فرد با فرد آلوده است. (Person to Person) و بعد از آن از طریق تماس با لباس و وسایل آلوده مثل کلاه، روسری، مقنعه، سنجاق سر و کش سر است.

* ابتلا به شپش ایمنی نمی‌دهد و فرد ممکن است به دفعات مبتلا به بیماری شود.

پیشگیری و درمان

۱- فرد مبتلا حتماً درمان گردد و در صورت شک به بیماری فرد را به پزشک ارجاع دهیم.

۲- فرد مبتلا بهتر است مدتی به مدرسه یا محل کار خود نرود.

۳- برای اطمینان کامل از درمان صحیح، درمان مجدد یک هفته بعد تکرار شود.

4- وسایل شخصی باید کاملاً جوشانده شود. (۵ دقیقه در درجه حرارت 53/5 درجه) یا به مدت ۲ هفته در کیسه دربسته نگهداری شود.

5- تمامی افراد خانواده و کسانی که در ارتباط نزدیک با فرد مبتلا هستند باید معاینه شوند.

6- با‌توجه‌به مقاومت دارویی که تخم‌های شپش پیداکرده‌اند، لازم است حتی بعد از مصرف شامپو تمامی تخم‌ها از روی سر دانش‌آموز درآورده‌شود.

7- کوتاه کردن مو الزامی نیست.

سخن پزشک مؤسسه

* اگر مورد مشکوکی دید لطفاً با پزشک مؤسسه درمیان بگذارید.

* اگر دخترتان در زمان تعطیلات مبتلا به شپش شده است، با پزشک درمیان بگذارید.

* ما تمام دانش‌آموزان را به‌صورت دوره‌ای معاینه‌ی سر می‌کنیم.

* درصورتی که مورد جدیدی در کلاس دیده شود تمام آن کلاس معاینه‌ی مجدد می‌شوند.

* با توجه به شیوع شپش در مدارس خواهشمند است اولیای گرامی هفته‌ای دوبار موی دانش‌آموز خود را معاینه کرده و درصورت مورد مشکوک حتماً با پزشک درمیان بگذارید.

با تشکر

دکتر آزاد- دکتر نوری