Blog image

کم خونی

کم خونی Anemia

کم خونی فقر آهن Iron deficiency anemia

تعریف: شایع‌ترین کم خونی در دنیا است. وقتی که میزان کافی آهن برای تولید هموگلوبین وجود ندارد، به وجود می‌آید. هموگلوبین رنگ‌دانه‌ی قرمز رنگی است که مسئول حمل و نقل اکسیژن است.

علت:

شایع‌ترین علل

۱- تغذیه ناکافی – تغذیه نادرست (رژیم گیاه‌خواری)

۲- حاملگی – خونریزی ماهانه

۳- خونریزی داخلی

۴- اختلال در جذب آهن

۵- انگل‌های روده‌ایی

علائم:

بسیار متنوع است و بسته به میزان کم خونی طیف وسیعی دارد.

شایع‌ترین علائم: احساس سبکی سر – غش کردن

خستگی – ضعف - سرگیجه – سردرد – رنگ پریدگی – احساس ناراحتی یا سوزش در پاها – دست و پای سرد – پیکا (خوردن چیزهای غیرمعمول مثل خاک – یخ و …) تورم زبان – قاشقی شدن ناخن‌ها – تپش قلب – تنگی نفس – ریزش مو

در بچه‌ها به صورت : گوشه گیری – کم اشتهایی – کاهش اشتها – کاهش قدرت یادگیری و حافظه – تحریک‌پذیری – کوتاهی قد – پایین افتادن کیفیت تحصیلی

تشخیص: براساس علایم بالینی است ولی تشخیص قطعی با آزمایش خون است.

پیشگیری و درمان

  • مصرف غذاهای حاوی آهن مثل گوشت قرمز – جگر
  • مصرف سبزیجات سبز
  • مصرف قرص آهن

قرص آهن بهتر است با معده‌ی خالی مصرف شود . اگر بیمار تحمل نکند می‌تواند با غذا بخورد. بهتر است با موادی که حاوی ویتامین c بالا هستند مثل میوه‌های ترش مصرف شود.

توجه: 

از خوردن قرص آهن با قرص‌های دیگر که حاوی یون‌های دو ظرفیتی هستند مثل کلسیم (ca) و یا روی (zn) خودداری شود.

از خوردن قرص آهن با ماست و شیر خودداری شود.

از خوردن مقادیر بالای قهوه - چای – شکلات خودداری شود.

این ترکیبات را بهتر است نیم ساعت قبل و بعد از غذا مصرف نکرد.

اگر چه سبزیجات سبز مثل اسفناج و حبوبات مثل عدس و آجیل حاوی آهن هستند ولی جذب آهن در آن‌ها بسیار کم‌تر از جذب آهن در گوشت قرمز و جگر است.

(گوشت قرمز آهن هم – حبوبات آهن غیر هم)

سخن پزشک موسسه:

براساس طرح آموزش و پرورش هر ساله روزهای دوشنبه برای مقطع دبیرستان (دوره‌ی اول و دوم) در ناهارخوری قرص آهن توزیع می‌گردد تا دانش‌آموزان آن را میل کنند.

این طرح برای پیشگیری از کم‌خونی است و نه درمان.

اگر داروی خاصی مصرف می‌کنید یا بیماری خاصی دارید پزشک مؤسسه را در جریان بگذارید تا مصرف قرص آهن ضرر یا منعی برای شما نداشته باشد.

با تشکر

دکتر نوری